'Geweld in de Bijbel lastig uit te leggen'

6 februari 2018

Waarom is er zoveel geweld in de Bijbel? Op die vraag gaat EO-dominee Arie van der Veer in tijdens verschillende afleveringen van de radiorubriek ‘De Bijbel open’, die ’s zondags te horen is op NPO Radio 5. Van der Veer erkent dat hij het moeilijk vindt om al dat geweld te duiden en een plek te geven. Wel zegt hij: “God kan toornen. Maar Hij gaat niet als een razende tekeer. Als God toornt, boos is, liggen daar motieven aan ten grondslag.”

“Ik heb het mijn oude moeder nooit kunnen uitleggen. Ze was tegen de 90 en had grote moeite met ‘al die oorlogen’ in de Bijbel. Ze las die gedeelten niet meer. De laatste jaren van haar leven las ze alleen psalmen. Er zat een te lang verhaal aan vast, zeker voor iemand die gewoon wil lezen wat er staat, zoals zij. Zijn die verhalen eigenlijk wel uit te leggen?” Met deze woorden begint één van de afleveringen van ‘De Bijbel open’. Volgens de tv-dominee moet je naar de context kijken om het geweld in de Bijbel te begrijpen.

Het waren geen lieverdjes

Zo zegt hij: het waren geen lieverdjes tegen wie het volk Israël in het Oude Testament oorlog moest voeren. In het hoofdstuk 12 vers 31 van het bijbelboek Deuteronomium lees je bijvoorbeeld over volken die hun kinderen als offer verbrandden voor hun goden. Als aanleiding voor het geweld verwijst de Zwolse predikant naar de bijbelwoorden ‘de maat was vol’. God vroeg de Israëlieten om in te grijpen wanneer een grens bereikt was; niet eerder. Maar wanneer is bij God de maat vol? “Dat weet ik niet”, verzucht Van der Veer. Toch concludeert hij uit alles wel “dat het geduld van God met de wereld, met mij, heel groot is”.

Is dit niet hetzelfde als wat IS doet?

Het feit dat ‘de maat vol was’, zet de verovering van het land Kanaän door de Israëlieten (hier lees je meer) in perspectief, meent hij. De bewoners van Kanaän waren niet zielig; ze worden gestraft voor hun verschrikkelijke gedrag. Wel kan je volgens Van der Veer een kanttekening plaatsen bij de verovering van Kanaän. Dat was geen verdedigingsoorlog, maar een aanvalsoorlog. “Het was nota bene een oorlog waartoe God zelf de opdracht gaf. Hoe kan God zoiets doen? Mensen zouden ons de vraag kunnen stellen: Is dit niet hetzelfde als wat IS doet?”

Het is lastig om het geweld in de Bijbel goed uit te leggen, zegt dominee Arie van der Veer in zijn radiorubriek op NPO Radio 5.

Geen ongebreideld geweld

Ondanks het vele geweld in de Bijbel, is de conclusie dat het christendom gewelddadig is te voorbarig, meent de predikant. “Er bestond niet zoiets als de Verenigde Naties. Mensenrechten bestonden er toen ook nog niet. Maar voor Israël gold dat wél. In de Thora (de oude Israëlische wetten, red.) staan tal van voorschriften!” Zo is in hoofdstuk 20 van het bijbelboek Deuteronomium een uitgebreide oorlogswet te vinden. “Mensen die het thuis zwaar hadden en bijvoorbeeld de oogst nog niet binnen hadden, mochten alsnog naar huis gaan. Voordat men een stad aanviel, moet men eerst een vredesregeling aanbieden. Wijngaarden en bomen moest men zoveel mogelijk sparen.” Volgens Van der Veer geeft dit aan dat er nooit sprake was van ongebreideld geweld.

Van der Veer: “Oorlogen zijn verschrikkelijk. Ook de oorlogen in vroeger tijden. De wereld van die tijd was zelfs buitengewoon gewelddadig. Oorlogen waren vroeger een vast ritueel. In het voorjaar trokken vorsten er met hun legers op uit om hun gebied te vergroten, hun macht uit te breiden. De historische omstandigheden, waarin Israël in de oudheid leefde, waren minstens zo gewelddadig als de situatie nu in het Midden-Oosten. Israël is daar altijd bij betrokken geweest.”

(Bron: EO Visie)

mm
Gertjan Bijzet is redacteur van De Grote Vragen. Hij studeerde Journalistiek & Voorlichting in Ede. Daarna werkte hij onder meer als journalist voor een regionaal persbedrijf en als communicatiemedewerker bij een vakorganisatie en twee hogescholen. De redactie van De Grote Vragen bestaat uit mensen met hart voor jongeren en hun grote (levens)vragen. De redactie is verbonden aan ForumC, dat zich bezighoudt met vraagstukken op het snijvlak van wetenschap, samenleving en geloof.
Aantal reacties: Oeps, nog geen reacties. Wees de eerste die reageert!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *