Wél vrije tijd, maar geen rust?

Home | Wél vrije tijd, maar geen rust?

De instelling van één dag rust per week is volgens Mark Bergsma slechts een hulp om ons echt mens te laten zijn. Die dag garandeert geen echte rust. Dus wel vrije tijd, maar geen rust? In dit artikel inzichten vanuit de christelijke traditie om toch rust te vinden.

Eerder schreef ik dat de wekelijkse sabbat/rustdag een gebod is dat door God gegeven werd om ons meer mens te laten zijn. Waarom zou er wel een gebod zijn om te rusten, maar niet één om te werken? Volgens mij omdat ons diepste probleem als mensheid niet is dat wij lui zijn, maar dat wij niet meer kunnen rusten in de goedheid van God. Als God gewantrouwd wordt en men de sabbat links laat liggen, dan is de consequentie dat wij voor onszelf moeten zorgen. Een ander doet het niet. En dus drijven wij onszelf voort.

Echt die sabbat? (giphy.com)

Niet vergeten

Dit raakt niet alleen onszelf, maar ook anderen. Anderen worden concurrenten of je gaat mensen zelfs gebruiken als productiemiddelen. Door de ratrace die wij onszelf en anderen aandoen, vallen er slachtoffers.  De instelling van de sabbat is één van Gods manieren om ons stil te zetten als we onszelf en anderen voortdrijven. Daarmee beschermt God ons en herinnert hij ons aan wie we zijn: mensen geschapen om te leven van Gods goedheid en tot zijn eer. Daarom één dag in de week rust, zodat we dat niet vergeten.

Kop uit Trouw van 13 november 2019

Heldere regel toch?

Maar net als wij denken, mooi een heldere regel ‘één dag per week niet werken’, dan lezen wij in de Bijbel dat Jezus en zijn leerlingen zelf het sabbatsgebod lijken te overtreden. We vinden hem op de sabbat met zijn leerlingen in het veld terwijl zij aren plukken om te eten. Op een ander moment geneest hij een man met een verschrompelde arm op de sabbat. Beide handelingen doen het gebod tot rust geweld aan, dacht men toen. ‘De genezing had toch ook op maandag gekund?’ zal ongetwijfeld de redenering van de religieuze leiders geweest zijn. ‘Het gaat immers niet om een levensbedreigende aandoening? Komt u maandag maar terug, vandaag zijn we gesloten.’

Aren plukken op de sabbat? (pixabay.com)

Waarom doet Jezus dit zo? Het is omdat het sabbatsgebod zelf ons nog niet anders maakt. Het sabbatsgebod herinnert ons wel aan Gods oorspronkelijke bedoeling, maar het helpt ons nog niet af van onze innerlijke onrust, onze drang om zelf voor onszelf te zorgen, onze drang om ons zelf te willen bewijzen. Daarvoor was er meer nodig.

Rustdag next level

Wanneer de religieuze leiders kritiek uiten op Jezus en zijn leerlingen reageert Jezus door te zeggen: “De sabbat is er voor de mens, en niet de mens voor de sabbat.” En daarom, zo zegt Jezus, is hij Heer, ook van de sabbat. De sabbat is dus ergens voor: de mens. Zodat de mens zich steeds herinnert dat hij gemaakt is om te leven vanuit Gods rust. Die rust komt ergens vandaan: bij de Heer, God zelf. Je hebt de heer van de sabbat zelf nodig om de onrust van je hart tot rust te brengen. Hij die zegt: “Kom naar mij, jullie die vermoeid en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven”. Dit soort rust kan het gebod zelf je niet geven, alleen de heer van het gebod.

Dit soort rust kunnen time-managementtechnieken je ook niet geven. Hoe nuttig ook, ze brengen je hart niet tot rust. Ze laten je misschien wel beter omgaan met de tijd, maar ze doen niets aan waarom we het zo moeilijk vinden om te stoppen.

Identiteit teruggeven

De claim die Jezus maakt is dat het sabbat wordt in je leven. Althans, wanneer hij aanwezig is in je leven. Je mag rusten bij hem omdat hij degene is die je Gods goedheid geeft als een geschenk. Zo kom je in je diepste wezen tot rust. Bij Jezus hoeft iemand zich niet te bewijzen. Hij komt mensen – hoe verloren, mislukt, overwerkt of gestrest wij ons misschien ook voelen – hun oorspronkelijke identiteit teruggeven. Dan ben je iemand. Gods kind, dat is een geschenk.

Het sabbatsgebod zelf is nog niet de oplossing voor onze neiging om voor onszelf te willen zorgen, onszelf en anderen voort te drijven. Sterker nog. Het is mogelijk om het goede gebod van God te gebruiken tegen de bedoeling van het gebod in. Zonde is niet maar het overtreden van een regel, de zonde is vooral wat er in het hart gebeurt.

En dus?

Wat de religieuze leiders betreft komt de man met de verschrompelde hand inderdaad maandag maar terug. Jezus is boos en diepbedroefd om de hardheid in hun hart. En dat hart zal pas anders worden als het aangestoken wordt met de gulle goedheid van Jezus. Jezus die goed doet op sabbat en op alle andere dagen van de week.

Een van de vele confrontaties van Jezus met religieuze leiders (still uit de Jesus film)

Wel vrije tijd en geen rust? Het sabbatsgebod is dus veel meer dan een gebod dat zegt: ook af en toe even een pauze nemen graag. Het gaat over heel ons wezen en onze bestemming: een leven met God.

Lees hier het eerste artikel van deze tweedelige serie. Hoe krijg je rust?

Mark Bergsma

Mark Bergsma (1977) is predikant van de Utrechtse Singelkerk en betrokken bij 'Rooted', een netwerk voor internationale studenten in de stad Utrecht. In preken en in gesprekken houdt hij ervan om na te denken over wat er onder de oppervlakte in onze samenleving en in onze levens gebeurt. Het is zijn overtuiging dat als we de God van Jezus Christus daar toelaten dat er verassend nieuw leven doorbreekt.

1 reactie

  1. Anneleen op 8 december 2019 om 07:18

    Bedankt voor het mooie stuk.
    Ter correctie: Bij de introductie van Mark Bergsma hoort te staan verrassend met dubbel r. Verassend nieuw leven is erg ingewikkeld.

Laat een reactie achter





Ontvang wekelijks een portie denkvoer in je mailbox.

Zo blijf je op de hoogte van nieuwe artikelen, video's, podcasts en cursussen.