Outlander als voorbeeld voor duurzame relaties?

Home | Outlander als voorbeeld voor duurzame relaties?

Vandaag is de dag dat prins Harry trouwt met zijn geliefde Meghan Markle. Dit huwelijk vinden wij een mooi aanknopingspunt om eens wat intensiever na te denken over de liefde, relaties en seks. Een week lang! Want de liefde inspireert ons mensen. Maar… wat moeten we met alle stukgelopen relaties en het afnemende aantal huwelijken? En met steeds meer echtscheidingen? Kunnen we onze relaties ‘opnieuw uitvinden’? Jolanda Nooteboom, trainer en coach bij Xpand en bestuurslid bij de Marriage Week Nederland, denkt dat we kunnen putten uit oude en nieuwe verhalen. Bijvoorbeeld de tv-serie ‘Outlander’.

Nog nooit was de liefde zo hip. Valentijnsdag, speciale liefdesdiners, trouwsites, huwelijksweekenden: er is een heuse markt voor de liefde. Liefde inspireert ons klaarblijkelijk. Verdrietig genoeg, is het omgekeerde ook waar. De liefde is op zijn retour: stukgelopen relaties, minder huwelijken, meer echtscheidingen. En dat, terwijl we in een tijd leven waarin het fenomeen ‘relaties’ door en door is onderzocht. Aan theorieën geen gebrek. Maar de praktijk is weerbarstiger en grilliger.

Eenzelfde beeld van liefde

Zo is er een theorie die zegt: ‘Een relatie heeft de meeste kans van slagen als je eenzelfde beeld van de liefde hebt’. Maar wat nu als je in een wereld leeft waarin je kunt kiezen wat je wilt? Waar je van de ene naar de andere partner kunt hoppen? Waarin je geen gezonde relaties om je heen hebt gehad? En niet hebt geleerd om liefdevol met jezelf en de ander om te gaan? Wat kies je dan? Welk beeld heb je dan voor ogen?

Liefde is een primaire behoefte. We hebben liefde nodig om de wereld om ons heen betekenis te geven. Een relatie zegt iets over wie jij zelf bent. Je bent met die ander, omdat je samen iets deelt. Je voelt je verbonden. En daar zit de crux. We willen zowel verbondenheid als vrijheid in onze liefdesrelatie. ‘Ik hou van jou, maar wil wel mijn eigen ding blijven doen’.

“En voordat we er erg in hebben, begrenzen we elkaar, leggen we elkaar regels op en stellen we voorwaarden waaraan de ander moet voldoen”

Vechten of vluchten

We willen vrij zijn in onze relaties. Maar wat nu als wij ons, in die vrijheidsdrang, niet willen voegen naar de ander? Dan ervaren we het ongemak van grenzeloze vrijheid. En als het ongemakkelijk wordt, niet lekker voelt, dan gaan we vechten of vluchten. Storten we ons in een nieuwe relatie, of we willen ons beeld van de liefde fixen. En voordat we er erg in hebben, begrenzen we elkaar, leggen we elkaar regels op en stellen we voorwaarden waaraan de ander moet voldoen. Tot in de details, met verwijten over en weer. “Dop op de tandpasta!” Ruim je vieze teennagels in de douche eens op!” “Waarom laat je altijd je kleren rondslingeren?”

Lees ook: Vreemdgaan, ben jij sterk of ga je voor de bijl?

Relatie

Wanneer de liefde een knellende band wordt en we de ander onze regels opleggen, dan sterft de liefde, schrijft Jolanda Nooteboom.

De liefde als knellende band

Of, we kibbelen over seks in de ochtend of juist in de avond. De liefde als een knellende band. Maar… liefde staat haaks op machtswellust. In de liefde kan je nooit over de ander heersen. Of de regels bepalen voor de ander. Want zodra je de ander inperkt, sterft de liefde. Het frappante is, dat al die regels en eisen die we denken nodig te hebben om onze relatie veilig te stellen, vooral iets zeggen over onszelf. In de onzekerheid van wie we zijn en hoe we onze relatie vormgeven, voelt controle als een veilige haven.

De realiteit is: we weten simpelweg niet meer hoe het moet. Hoe geef je de vrijheid vorm in je relatie, zónder dat je partner moet voldoen aan jouw beeld van hoe een relatie eruit moet zien? Wat geeft ons dan houvast en richting? De liefde zelf is een inspiratiebron. In oude en nieuwe verhalen, kunnen we krachtige en inspirerende beelden vinden. Beelden die ons kunnen helpen een nieuwe betekenis te geven aan onze eigen relatie.

“In de liefde kan je nooit over de ander heersen, of de regels bepalen voor de ander. Want zodra je de ander inperkt, sterft de liefde”

Een oceaan van liefde

Steffie van den Oord schreef er een boek over (Liefde in oorlogstijd, 2004). Over ruim twintig mannen en vrouwen die hun grote liefde ontmoetten – of juist verloren – tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hun verhalen laten zien hoe mensen in moeilijke omstandigheden weten te overleven. En hoe gevoelens en liefde alles overwinnen en doorstaan. Wanneer ben je in oorlogstijd veilig? Niet; er is geen enkele garantie. Wat biedt dan uitkomst? Het vermogen om betekenis te geven aan herwonnen vrijheid – zo blijkt uit de verhalen. Door, na periodes van bittere eenzaamheid en lijden, weer troost vinden bij elkaar. Niets zeggen, alleen maar ‘zijn’. Je richten op wat de ander nu nodig heeft. ‘Een brokje chocolade’, een arm om hem heen, een liefdevolle aanraking. Moments of Love. Niet het najagen van de ideale liefde, niet groots, niet verheven.

Mijn opa kon dat ook. “Ach, meissie toch”, zei hij dan. En instinctief wist ik, dat achter die woorden een onmetelijke oceaan van liefde lag. Simpel elkaar begrijpen, zonder woorden. Dat is iets wat we in onze hedendaagse relaties opnieuw zouden kunnen leren. Daar zijn we, denk ik, ook heimelijk naar op zoek. Echte liefde laat zich kennen; in echte liefde laat jij jezelf kennen door de ander.

Liefde gaat ver, maar zó ver?

Een nieuw verhaal vond ik in de tv-serie ‘Outlander’. Aanvankelijk zag ik de serie als romantische film, met een vleugje geschiedschrijving. Maar wie de moeite neemt om de serie door te kijken, komt al snel tot de ontdekking dat ‘Outlander’ meer is dan dat. Een relatieserie vol inspiratie! Wie de dilemma’s serieus doorspit, spit ook dieper in z’n eigen relatie. De serie speelt zich af rond 1744, in de Schotse hooglanden. Behalve de prachtige natuurbeelden, kostuums en sfeerimpressies laat ‘Outlander’ bloederige oorlogs- en martelingsscènes zien. Voor je het weet identificeer je jezelf met de hoofdrolspelers, Jamie en Claire.

“Outlander gaat over ethiek en moraal, verpakt in helse dilemma’s. Ga je naar bed met de koning van Frankrijk om je man te redden uit de gevangenis? Liefde gaat ver, maar zó ver?”

Door de serie heen gaat het over ruimte geven, onafhankelijk zijn en tegelijkertijd nabijheid en samen zijn. Over trouw en vergeving. Over herinneringen, zoet en samen opgebouwd, die in het heetst van de strijd ook snel weer worden vergeten. Maar die, na een stevige woordenstrijd, tóch houvast geven. Over traumatische ervaringen. En grenzen stellen: hoe rekbaar zijn ze? Over ethiek en moraal, verpakt in helse dilemma’s. Ga je naar bed met de koning van Frankrijk om je man te redden uit de gevangenis? Liefde gaat ver, maar zó ver? Jamie wordt verkracht en gemarteld door de Britse officier Black Randall en ontwikkelt een posttraumatische stoornis met flashbacks. Hij is niet meer in staat om Claire te beminnen. Ook dat herkennen we in het gewone leven…

Lees ook: Is vrije partnerkeuze wel zo’n goed idee?

De serie ‘Outlander’ laat zien hoe een duurzame liefdesrelatie eruit kan zien, schrijft Jolanda Nooteboom. Bekijk hierboven de trailer van seizoen 1.

Een antwoord voor onze tijd

Door de strijd heen ontdekt Claire: Als duisternis niet wil wijken, dan moet het licht neerdalen in de duisternis om licht te ontsteken. En… door alles heen houdt hun relatie stand. ‘Outlander’ laat in mijn ogen zien hoe een duurzame liefdesrelatie eruit kan zien. In al het geworstel blijft de liefde voor de ander centraal staan. Misschien vinden we hier een helend en genezend antwoord voor onze tijd. Zo kan ‘Outlander’ een nieuw en verassend licht werpen op je eigen relatie. Ik zou dan ook (bijna) willen zeggen: een must see!

“Misschien moeten we wel af van onze eigen ideaalbeelden en stereotyperingen. Heeft onze maatschappij baat bij relaties die sterk en kwetsbaar zijn tegelijkertijd”

Lees ook: De edele kunst van het elkaar écht beminnen!

We zien in ‘Outlander’ kracht en sterkte, versus kwetsbaarheid. Waarin de typische rollen van vrouw en man soms verwisselen. Jamie zacht en beschermend, Claire strijdbaar en wilskrachtig. Met op andere momenten een standvastige Jamie en een zorgzame Claire. Als ik eerlijk naar mijn eigen relatie kijk, herken ik dat wel. Misschien moeten we wel af van onze eigen ideaalbeelden en stereotyperingen. Heeft onze maatschappij baat bij relaties die sterk en kwetsbaar zijn tegelijkertijd. Waarin je kunt experimenteren met verschillende rollen en spelen met ruimte geven en intimiteit/nabijheid ervaren. Kunt oefenen met vrijheid én gebondenheid.

De moed om sterk én kwetsbaar te zijn

Zo gek is de theorie die ik eerder aanhaalde nog niet. Een relatie heeft de grootste kans van slagen als je eenzelfde beeld van de liefde hebt. Alleen ben ik er meer en meer van overtuigd geraakt, dat we niet één beeld maar telkens nieuwe beelden van de liefde ontdekken, door onze relatiejaren heen. En zo vinden we onze relatie en onze liefde telkens opnieuw uit. Voegen we lessen toe en groeien we persoonlijk en naar elkaar toe. Ontwikkelen we de moed om allebei zowel sterk als kwetsbaar te zijn.

Meer over de Marriage Week: www.loveup.nl

Jolanda Nooteboom

Jolanda Nooteboom is partner bij Xpand en binnen de organisatie werkzaam als senior trainer, coach en consultant. Zij volgde de hbo lerarenopleiding Engels en studeerde daarna arbeids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ook volgde zij een DISC-opleiding tot trainer en coach. Jolanda staat bekend als een betrokken en doortastende (loopbaan)coach die weet door te vragen tot de kern. Zij ziet het als een persoonlijke uitdaging om het creatief en oplossingsgericht vermogen bij mensen aan te wakkeren, door te prikkelen en buiten kaders te denken. Naast naar werkzaamheden bij Xpand is Jolanda bestuurslid bij de Marriage Week Nederland. Meer over de Marriage Week: www.loveup.nl

Laat een reactie achter