fbpx

Is de islam gewelddadiger dan het christendom?

Home | Is de islam gewelddadiger dan het christendom?

Is de islam onlosmakelijk met geweld verbonden? Je zou het wel denken als je de vele aanslagen van Islamitische Staat (IS) en al-Qaida voorbij ziet komen in de media. Natuurlijk plegen ook aanhangers van andere geloven gewelddaden, maar dat gebeurt meestal niet in naam van hun godsdiensten, terwijl radicaal-islamistische denkers boekenkasten vol hebben geschreven om hun daden en ideeën vanuit de islam te rechtvaardigen. Is de islam dan echt anders en gewelddadiger dan bijvoorbeeld het christendom?

Eén reden waarom je zou kunnen stellen dat de islam inderdaad gewelddadiger is dan het christendom, is dat in de islamitische bronnen behoorlijk wat gewelddadige passages te vinden zijn. Koranverzen als ‘houwt dan in op de nekken en houwt hen op al hun vingers’ (soera 8 : 12) en ‘strijdt tegen hen tot er geen verzoeking meer is en de gehele godsdienst alleen God toebehoort’ (soera 8 : 39) lijken te suggereren dat de Koran oproept een oorlog te voeren totdat iedereen moslim is. Het zijn ook dit soort verzen die geciteerd worden door radicaal-islamistische denkers en leiders om hun acties te legitimeren.

Wie om zich heen kijkt in de wereld, ontkomt haast niet aan de conclusie dat de islam oproept tot het voeren van strijd, totdat iedereen moslim is. Maar is die conclusie terecht?

Gewelddadige passages

In het Nieuwe Testament – één van de twee delen waaruit de Bijbel bestaat – zijn soortgelijke gewelddadige passages niet of nauwelijks te vinden. Waarmee aangetoond lijkt dat de islam inderdaad een gewelddadiger karakter heeft dan het christendom. Dit is ook te verklaren vanuit de situatie waarin beide godsdiensten zijn ontstaan. Het christendom zou gesticht zijn door Jezus van Nazareth, die vredelievend was en leefde onder Romeins gezag. Nergens is te vinden dat Jezus opriep tot het omverwerpen van het gezag door middel van een coup of volksopstand. Hij zei juist dat mensen de overheid moesten respecteren. De profeet Mohammed daarentegen, die wordt gezien als degene die de islam heeft gebracht, was juist volop betrokken bij strijd en opstand. Deze context is terug te vinden in de boeken van die tijd, zoals het Nieuwe Testament (over Jezus) en de Koran (over Mohammed).

Maar hoe zit het dan met het Oude Testament, het eerste deel van de Bijbel? Dat lezen christenen toch ook en daar staan de nodige gewelddadige passages in over volken die verdreven of uitgemoord moeten worden. Dat is waar. Het is dan ook verleidelijk om de Bijbel als geheel – dus het Oude én het Nieuwe Testament – en de Koran als elkaars gelijken te zien. Beide boeken bevatten immers verzen waarin over door God of Allah voorgeschreven geweld wordt gesproken? Als je het zo bekijkt, is er inderdaad weinig verschil tussen beide heilige boeken. Dus moeten er andere argumenten komen bij de stelling dat de islam gewelddadiger is dan het christendom (mits je daar vanuit gaat).

Het doet ertoe hoe mensen heilige boeken interpreteren, stelt islamoloog Joas Wagemakers.

Duidelijker wie wat, waar en wanneer doet

Toch is er wel een verschil tussen de Bijbel en de Koran te noemen. Namelijk: terwijl de Bijbel een verhalend boek is – dus met meestal een heldere context- geldt dat voor de Koran veel minder. Er is wel sprake van context, maar die is veel minder duidelijk te vinden in de Korantekst zelf. Dit maakt de Koran niet gewelddadiger, maar wel ontvankelijker voor menselijke interpretaties. Mensen kunnen met de Koran veel makkelijker aan de haal gaan met uit hun verband gerukte passages. Natuurlijk proberen christenen soms ook verzen selectief te citeren, om daarmee bepaalde keuzes te rechtvaardigen, maar dat kan bij de Bijbel lastiger dan bij de Koran. In de Bijbel is vaak veel duidelijker – in de tekst – wie wat, waar en wanneer doet dan in de Koran, waar dit veel minder helder is.

Het doet er dus toe hoe mensen heilige boeken interpreteren. Dat gebeurt op uiteenlopende manieren, maar er zijn wel wat algemene uitspraken over te doen. Zo interpreteren mensen heilige boeken niet in het luchtledige, maar binnen de omstandigheden waarin zij op dit moment leven. Die context speelt een belangrijke rol wanneer mensen betekenis proberen te geven aan eeuwenoude teksten die qua cultuur, tradities en maatschappij vaak ver af staan van wat wij nu gewend zijn. Om de islamitische omgang met teksten te begrijpen, is het daarom goed om te kijken naar de omstandigheden waarin moslims vandaag de dag leven.

Geweld rechtvaardigen

Christenen leven vaak in rijke, machtige, liberale democratieën in Amerika en Europa. Zelfs christenen voor wie dat niet geldt, leven in ieder geval in de wetenschap dat de economische, politieke en militaire grootmachten in de wereld in meerderheid dezelfde godsdienst aanhangen als zij. Voor moslims ligt dit heel anders. Zij leven vaak in situaties van lagere welvaart, politieke en/of militaire onderdrukking en discriminatie. Vanuit die context is het veel waarschijnlijker dat mensen zich gaan keren tegen (vermeende) vijanden, daarbij grif gebruikmakend van gewelddadige passages, zoals hierboven genoemd, om hun geweld te verklaren en te rechtvaardigen.

Moslims hebben vaker te maken met lagere welvaart, conflicten en onderdrukking. Dat, in combinatie met gewelddadige Koranverzen die lastig te interpreteren zijn, is een belangrijke oorzaak van ‘religieus geweld’, denkt islamoloog Joas Wagemakers.

Aanslagen in naam van Allah

Daarmee is niet gezegd dat de teksten zelf er niet toe doen. Ze doen er wel degelijk toe. Bijbel- en koranpassages krijgen echter specifieke betekenis in de situaties waarin mensen leven. Waar de concrete betekenis van gewelddadige verzen in de Bijbel door veel christenen als tijdsgebonden of niet-toepasbaar worden gezien, leiden de problematische omstandigheden waarin veel moslims leven er juist toe dat verzen die een gewelddadig karakter hebben toepasbaar worden. Immers, kiezen voor geweld is makkelijker wanneer duidelijker is wie je vijand is en je ook nog eens kunt beschikken over teksten die jouw strijd lijken te legitimeren?

Het is deze combinatie van enerzijds gewelddadige Koranteksten zonder duidelijke context en anderzijds de conflictueuze situaties waarin moslims zich vaak bevinden die ertoe leidt dat de Koran sneller gebruikt wordt om geweld of aanslagen in naam van Allah te rechtvaardigen. Voor christenen gelden deze omstandigheden niet, of in ieder geval veel minder. Dat is dan ook de reden dat geweld uit naam van God of het christendom veel minder vaak voorkomt.

Joas Wagemakers

Joas Wagemakers is islamoloog en als universitair docent verbonden aan de Universiteit Utrecht. In november 2010 promoveerde hij cum laude aan de Radboud Universiteit op zijn dissertatie over de Jordaanse ideoloog Abu Muhammad al-Maqdisi, een van de belangrijkste, nog levende islamitische geleerden en schrijvers over de jihad. Wagemakers belangrijkste expertisegebieden zijn het Salafisme, Saoedi-Arabië en de Palestijnse gebieden, islamitische bewegingen in Jordanië, modern geschiedenis van het Midden-Oosten en het Palestijns-Israëlische conflict sinds 1987.

15 reacties

  1. Ernst Zijlstra op 7 december 2017 om 16:28

    Weet u eigenlijk wel wie Allah is? Als uw antwoord ja is, zou uw artikel totaal anders van inhoud zijn.

    • mm Redactie op 7 december 2017 om 16:53

      Het lijkt erop alsof dit een vraag aan Joas Wagemakers is? Evenwel, waarom zou ‘weten wie Allah is’ dit artikel anders maken? Wat zou er dan anders zijn? (Overigens gaat dit artikel niet over wie Allah is, maar over de vraag of de Koran nadrukkelijk oproept tot geweld, binnen de context van vandaag.)

  2. Theo Bert Pot op 8 december 2017 om 22:55

    Door de Koran met de Bijbel te vergelijken begint u met een uitgangspunt van gelijkwaardigheid? *bijgewerkt*

    • mm Redactie op 11 december 2017 om 12:02

      Vergelijken betekent niet per definitie: gelijkwaardigheid. Bij het zoeken naar een antwoord op de vraag of de islam een gewelddadige religie is, moet je ergens beginnen. Dus kijkt de auteur eerst naar de Koran, het heilige boek van de moslims. Maar legt deze vervolgens naast een tweede ‘heilig boek’, te weten de Bijbel. De gemene deler is: in beide boeken komt geweld voor. Vervolgens legt hij uit dat het duiden van die gewelddadige passages belangrijk is.

  3. Herman Spaargaren op 9 december 2017 om 12:07

    Als je objectief kijkt naar de daden van het oppermachtige (evangelische) Amerika en de andere grootmacht , het machtige (orthodox christelijke) Rusland, dan is het vanuit het oogpunt van een moslim misschien niet zo verwonderlijk dat ze stellen dat christenen ook gewelddadig zijn?

    • mm Redactie op 11 december 2017 om 12:05

      Interessante redenering. Dat heeft dan dus alles te maken met hoe je naar een land en zijn inwoners kijkt. Als geseculariseerd Europees land hebben we het wel over onze joods-christelijke wortels, maar vinden we onszelf niet per se een ‘christelijk land’. Integendeel, zelfs. De inwoners van ‘moslimlanden’ daarentegen zijn misschien meer geneigd om wél vanuit een religieus perspectief naar andere landen te kijken? (Waarbij Europa, Amerika, Rusland als ‘christelijk’ worden aangemerkt, los van de vraag of ze dat zijn?)

  4. Gerrit Buter op 12 december 2017 om 09:41

    Als christenen volgelingen zijn van Jezus, zijn ze niet gewelddadig. Want Jezus zei: Heb je vijanden lief en bid voor wie je vervolgt. Wees goed voor ze. Toch zijn er veel christenen die wel gewelddadig zijn, omdat ze andere prioriteiten hebben dan Jezus alleen.

  5. Herma op 17 mei 2018 om 09:21

    Men zegt ook dat Mohamed in het begin teksten uit de bijbel en Tiran heeft gehaald om te bewijzen dat hij ook een profeet was. Maar de christenen en joden accepteerde dat niet. En toen begon hij met zijn bloedige heilige oorlog. Hij stal de teksten uit het oude testament.

  6. Max op 13 november 2018 om 21:38

    De historie van de Islam is een 1400 jaar durende duivelse dans van moord, afslachting, verkrachting en plundering, bedrog, tirannie en marteling wereldwijd, sinds de dag van zijn oprichting.Mohammed was vooral een krijgsheer die ontzettend veel tegenstanders genadeloos over de kling heeft gejaagd. Met het kromzwaard in de hand heeft hij het hele Arabische schiereiland gezuiverd van alles wat christelijk was…Volgens Bill Warner (directeur van het Center for the Study of Political Islam) en een groep wetenschappers,in de afgelopen 1400 jaar zijn in totaal ongeveer 270 miljoen ongelovigen/niet-moslims omgekomen ter meerdere glorie van de politieke Islam.De meest verwoestende genocide uit de wereldgeschiedenis was de aanval van Turkmeense en Arabische islamlegers op India in de 10e eeuw. Als gevolg daarvan werden in India meer dan 80 miljoen Hindoes afgeslacht en werd het boeddhisme uitgeroeid, omdat deze laatste zich niet verdedigde tegen een uitroeiing, vanwege een algemeen religieus verbod op geweld.De lange lijst van doden, vervolgden, bannelingen en onder dwang bekeerde Joden en christenen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, loopt in de miljoenen.En vergeet niet de 1.5 miljoen Armeense christenen die door de Turken werden gedood tijdens WW-I…De grootste genocide tijdens mijn leven was waarschijnlijk die in Oost-Pakistan (1971, officieel 3 miljoen doden), een jihad, die vooral de hindoe-minderheid viseerde(”Islam is in een eeuwige oorlog met de niet-islamitische wereld”-Koran 4:76, 60:4)….De Kruistochten waren geen agressieve oorlogen om het Midden-Oosten en Turkije te koloniseren.De Kruistochten(na ruim 4 eeuwen van nederlaag op nederlaag, eindelijk terugsloegen) waren verdedigingsoorlogen om te behouden wat van ons was.Ze begonnen echter pas na vijf eeuwen van islamitische Jihad, waarbij meer dan tweederde van wat voorheen de christelijke wereld was geweest, was veroverd, vernietigd of tot bekering gedwongen.En de Kruistochten er in ieder geval voor gezorgd hebben, dat de expansionistische en imperialistische ISLAM een gevoelige slag werd toegebracht en de opmars van de ISLAM richting Europa in ieder geval tijdelijk tot stilstand werd gebracht. Gaandeweg heroverden de christelijke ridders gebieden als Corsica, Sicilië, Malta, Cyprus en brachten deze opnieuw onder christelijke invloed tot op de dag van vandaag…

  7. Melanie op 5 februari 2019 om 07:54

    k vind dit wel een interessant artikel.
    Ik was ook nieuwsgierig hoe de islam in zijn oorsprong bedoeld is en niet wat mensen er allemaal van maken.
    Zijn er boeken die meerdere godsdiensten en tijdsverloop op een rijtje zetten? Zoals bv ook het jodendom? En ze met elkaar vergelijkt in overlapping, verschil, overeenkomsten etc.
    Ik vind de serie ancient aliens ook erg interessant. Dat buitenaardse wezens misschien aarde al eens bezocht hadden en hiermee misschien een basis is gelegd voor verschillende godsdiensten. (Grote gebeurtenissen, die wij mensen niet konden verklaren omdat wij toen de techniek niet hadden zijn miscchien een basis geweest voor religie. Met buitenaardse wezens voor ons als god).
    Verder kun je bij een godsdienst wel teruggrijpen op de oorspronkelijke vorm?
    Is een godsdienst niet constant in verandering? Samenhangend met de cultuur van de gelovigen?

  8. Anoniem1000 op 19 mei 2019 om 23:54

    “Men zegt ook…”

    Ga maar weer stoppen, ten eerste klopt het niet wat je zegt. Je zegt dat profeet mohammed stal, maar eindstand er is geeen enkele vers hetzelfde als de koran en bijbel.

    En ten tweede profeet mohammed was analfabeet hij kon niet schrijven/lezen. Dus hij kreeg die koranverzen van Allah door de visioenen en door een engel.

  9. Max op 19 juni 2019 om 17:40

    Het leven van stichter van de Islam, Mohammed: Moord, doodslag, sluipmoord, massamoord, 13 vrouwen waaronder een meisje van 9 (Aïsha). Iets heel anders dan ons christelijke voorbeeld Jezus van Nazareth, die zijn leven geeft voor zijn lijdende medemens.Vanuit religieuze en maatschappelijke inspiratie, hebben wij in het Westen nu eenmaal een stelsel van normen en waarden ontwikkeld, dat niet overeenkomt met de normen en waarden die ontleend kunnen worden aan Allah’s absolute woord… Religies zoals het Christendom en het Jodendom hanteren geschriften die zijn opgeschreven door apostelen of betrokkenen, deze teksten kun je plaatsen in een specifieke locatie en tijd, en deze hoef je dus ook niet letterlijk op te volgen. Dit verklaart waarom het Christendom of Jodendom prima kunnen samengaan met een moderne rechtstaat, terwijl dat bij de Islam is dat onmogelijk. ..

    En door apologeten van de Islam wordt vaak verwezen naar vredelievende Koranverzen. Maar,het is verkeerd om te stellen dat de Mekkaanse Koranverzen vredelievend zijn.De Mekkaanse verzen van de Koran zijn niet vreedzaam, ze zijn slechts minder gewelddadig, maar nog steeds bijzonder vijandig. De oproepen tot geweld volgen onvermijdelijk later in de Koran middels de Medinese verzen, als een logisch gevolg van de woede, frustratie en duidelijke scheiding tussen de moslims (goed) en de niet-moslims (slecht), die in de eerdere (Mekkaanse) verzen zijn vastgelegd.Het gevaar ligt dus in de gehele Koran, beginnend met de Mekkaanse verzen, om vervolgens geleidelijk te intensiveren door de toenemende woede, frustratie en discriminatie jegens ongelovigen (niet-moslims).Dus,het vergif begint met de Mekkaanse verzen die alleen kunnen leiden tot een oplossing middels de oproepen tot geweld in de Medinese soera’s.Het Gevaar ligt in de gehele Koran…

  10. Marcus op 23 juni 2019 om 01:20

    Allemaal kenners hier die de koran helemaal uitgelezen hebben. Een theoloog is niet nodig.

  11. Nulgod op 21 juli 2019 om 09:46

    Theologen zijn per definitie niet nodig, net als alle andere volksmenners die menen de waarheid in pacht te hebben, de waarheid heeft geen Koran, bijbel of enig ander schrift nodig, er is geen god.

    Laten we toch gewoon samen leven zonder elkaar de koppen in of af te slaan om willen van een hersenspinsel en het krijgen van een verondersteld gelijk.
    Laat iedereen toch geloven wat ze willen (de sukkels) maar val daar niet andere mee lasting, respect wordt tegenwoordig te pas en te onpas geroepen maar het is ver te zoeken.
    Al is de leugen nog zo snel de waarheid achter haalt het wel.

  12. Max op 21 juli 2019 om 10:30

    Marcus :De Koran hoeft niet gelezen te worden. Het is genoeg om te weten dat er gewelddadige delen in dat boek zijn en dat deze boek zegt dit:‘Allah is de vijand van iedereen die niet-moslim is’(Koran-2:98)…‘Dood hen die niet in Allah en het hiernamaals geloven en die niet voor verboden houden wat Allah en zijn Boodschapper verboden hebben verklaard’(Koran- 9:29)…‘Tussen ons en u is vijandigheid en haat VOOR ALTIJD totdat u gelooft in Allah alleen’(Koran 60.4) …‘Wie de Koran maar gedeeltelijk gelooft, zal naar de hel gaan’(Koran-2:85)… „Geloven jullie in een gedeelte van het boek en in een ander gedeelte niet? Wie van jullie dat doet, verdient niet anders dan schande in het tegenwoordige leven en op de opstandingsdag zullen zij tot de zwaarste bestraffing veroordeeld worden” (Soerat Al-Bakara, 86)…De inhoud van de Koran is zo geformuleerd, dat de bevelen gericht zijn aan moslims van alle tijden, dus ook aan moslims van nu:‘De Islam is in een eeuwige oorlog met de niet-islamitische wereld’(Koran 4:76, 60:4)… Dus,het is allemaal duidelijk!Het hele de Koran hoeft niet gelezen te worden…

Laat een reactie achter