Zo’n burn-out, dat is toch niets voor jou? (1)

Home | Zo’n burn-out, dat is toch niets voor jou? (1)

Wat gebeurt er met je wanneer je met een burn-out te maken krijgt? Wanneer de man met de hamer ineens genadeloos toeslaat, terwijl jij nog dacht dat de wereld aan je voeten lag? Gerda Lok, nu 28 jaar, maakte het mee. Zeven jaar geleden overviel de burn-out haar. Waar ze kort daarvoor nog een ambitieuze 21-jarige journalistiekstudente was die het ver zou schoppen, lukte plots niets meer. In een serie van 3 blogs vertelt Gerda over haar burn-out. Wat ze erdoor kwijtraakte en wat het haar bracht.

Op zondag ging het licht uit. Ik was eenentwintig. ’s Middags was ik nietsvermoedend even op bed gaan liggen. Gewoon om mijn hoofd leeg te maken. Ik kwam mijn bed niet meer uit. Waar het precies misging, weet ik nog steeds niet. Maar ergens die middag gaf mijn lijf aan dat het genoeg was. Ik kon aan niemand uitleggen wat er gebeurde. Ik wist het zelf niet eens. Het leek alsof alle energie uit me was gezogen. Ik was moe, zo vreselijk moe.

Geen tijd om moe te zijn

Wekenlang heb ik op bed gelegen. Ik at nauwelijks en deed niets anders dan huilen. Ik begreep het niet. Ik zou toch in de kracht van mijn leven moeten zijn? Waarom was ik dan alleen maar moe? Ik had helemaal geen tijd om moe te zijn. Ik moest afstuderen, een baan zoeken, mijn sociale contacten onderhouden… Mijn dagboeken stonden vol dromen en doelen voor de komende vijf jaren. Hoe kon ik die in vredesnaam behalen als ik mijn bed niet eens kon uitkomen?

Het heeft jaren geduurd voordat het licht weer aanging. Ik was toen al heel wat nutteloze doktersbezoekjes verder. Geen enkele arts heeft ooit kunnen vinden waar mijn klachten vandaan kwamen. En zelf weigerde ik te geloven dat de oorzaak bij mezelf lag. Mijn leven lang had ik immers mijn best gedaan om sterk en zelfverzekerd over te komen. Het was dus onmogelijk dat ik door zo’n ‘zwakke’ modeziekte geveld zou zijn. Een burn-out? Welnee, ik niet.

Je kan alles. Het is de titel van een nieuw liedje van Spinvis, maar ook een treffende omschrijving van de stress die veel millennials ervaren om alsmaar te presteren.

Angst om anderen teleur te stellen

Gek genoeg leek mijn omgeving dat te bevestigen. “Jij bent toch veel te nuchter voor een burn-out?” Heel eerlijk? Zo nuchter ben ik helemaal niet, maar ik heb wel lang gedaan alsof. Als een volleerd actrice ben ik mijn leven gaan inrichten naar de formules die anderen over me uitspraken. Vonden mijn naasten dat ik dapper was? Dan deed ik extra mijn best op dapper te zijn. Dachten mijn docenten dat ik het ver zou schoppen? Dan werkte ik nog harder om het daadwerkelijk ver te schoppen. Gingen mijn vrienden ervan uit dat ik het initiatief wel nam? Dan nam ik het initiatief.

Dat ik de lat daarmee voor mezelf wel erg hoog legde, ontdekte ik pas toen het al te laat was. Het was de angst om andere mensen teleur te stellen die me uiteindelijk nekte. Door die angst beet ik me vast in een studie die niet bij me paste. Door die angst stopte ik mijn emoties en nare herinneringen diep weg, zodat men niet zou ontdekken dat ik helemaal niet zo nuchter en dapper was. Door die angst leurde ik te lang aan vriendschappen die op-sterven-na-dood waren. Door die angst zei ik ja tegen alles wat op mijn pad kwam. Door die angst pleaste ik misschien mijn omgeving, maar liep ik mezelf hopeloos voorbij.

Ik schaam me niet meer

Inmiddels ben ik ruim zes jaar en een heleboel levenswijsheid verder. Ik schaam me niet meer als ik vertel dat ik een burn-out heb gehad. Ik schaam me zelfs niet om te zeggen dat ik er nog steeds niet helemaal overheen ben. Ik heb nog steeds niet de energie die ik graag had willen hebben en vraag me zelfs af of ik die ooit weer helemaal terug ga krijgen. Maar het geeft niet. De jaren die achter me liggen hebben me niet per se nuchterder gemaakt, maar wel veel stoerder en zelfverzekerder. Ik hoef maar een blik op mijn cv te werpen om te zien dat ik bijna alle vijfjarendoelen uit mijn dagboeken heb gehaald! Hoe ik dat voor elkaar heb gekregen? Stay tuned! In deel 2 en 3 vertel ik meer.

Burn-out

Stemmingswisselingen, concentratieproblemen en vermoeidheid zijn vaak belangrijke signalen dat een burn-out op de loer ligt. Herken je de klachten die kunnen duiden op een naderende burn-out? Onderneem dan actie.

Hoe herken je een burn-out?

Een burn-out is meestal het gevolg van langdurige (en overmatige) stress. Er bestaan tal van symptomen die een burn-out aankondigen. Stress uit zich bij iedereen anders, houd daar rekening mee. Op Gezondheidsnet.nl vind je een overzicht van veelvoorkomende waarschuwingssignalen die je lichaam afgeeft wanneer een burn-out dreigt. De belangrijkste zijn:

  • Concentratieproblemen. Je hebt moeite met overzicht houden.
  • Vergeetachtigheid. Je vergeet vaker afspraken of toezeggingen.
  • Stemmingswisselingen. Je bent sneller boos of geëmotioneerd.
  • Slaapproblemen. Je slaapt slecht en bent bijna altijd moe.
  • Je bent vaak onzeker over je functioneren.
  • Werk of studie slokken veel van je tijd op. Je negeert hobby’s en sociale contacten.
  • Lichamelijke klachten (vaak moe, hoofdpijn, verkouden, grieperig).

Wat kun je doen bij burn-out klachten?

Herken je minstens 3 á 4 van de bovenstaande klachten? Dan loop je het risico op een burn-out. Het is raadzaam om direct actie te ondernemen. Wat kun je doen? Vier tips op een rij:

  • Neem je klachten serieus. Teveel mensen raakten volledig opgebrand omdat ze dachten dat het ‘wel meeviel’.
  • Ga praten. Met een goede vriend(in), docent, vertrouwenspersoon of leidinggevende.
  • Heb de moed om mensen te vertellen hoe het écht met je gaat. Alleen dan kunnen ze je helpen en ondersteunen.
  • Bezoek je huisarts en/of laat je doorsturen naar een arbo-arts. En overweeg ook om je te laten doorsturen naar een psycholoog.

Update: deel 2 staat in tussen ook online, lees ‘m hier!

Dit artikel verscheen eerder op Gerda’s eigen weblog: http://gerdahenriette.com

 

Gerda Lok

Gerda Lok (1989) is (tekst)schrijver, literair vertaler en corrector op zzp-basis. Ze studeerde Journalistiek in Ede, maar moest haar studie voortijdig staken vanwege een burn-out. Na een herstelperiode werkte ze onder meer voor Van Dale Uitgevers, Omroep Gelderland en NOS Sport. Momenteel is ze freelance vertaler (Afrikaans/Engels/ Duits) voor Uitgeverij Mozaïek en Uitgeverij de Parel. Daarnaast kan ze benaderd worden voor uiteenlopende schrijf- en correctiewerkzaamheden.

3 reacties

  1. Joke Koekoek op 11 februari 2019 om 12:40

    Een burn-out is niet leuk. Goed dat u in punten verteld hebt wat de symptomen zijn met de oplossingen.Ik ben client van
    Dijk en Duin in Castricum, en ik heb eens drie weken een slaapkuur gehad: dan kwam ik alleen mijn bed uit voor eten en
    naar het toilet gaan. Ook heb ik uit eigen initiatief eens zes weken de hele morgen geslapen. Rot voel ik me eigenlijk nooit, maar met slechte medicijnen gaat het niet goed met mij. Ik heb de psychiater een brief geschreven, waarin ik hem
    vroeg om goede en gezonde medicijnen. En nu gaat het weer prima. Ik heb zelfs plannen om naar de randstad te ver-
    huizen. Ik werk momenteel voor een computerbedrijf in Amsterdam en vind dat heel leuk en goedbetaald werk. De
    psychiater schrijft mij wel rustmomenten voor, maar daar heb ik geen moeite mee: even op bed liggen of rustig een
    kopje thee drinken. MOMENT VOOR JEZELF. Joke

  2. Sonja. op 23 februari 2019 om 11:59

    Als ik dit lees dan heb ik de tranen in mijn ogen.
    Ik herken het direct, want ik zit er nu in.
    En ik had het ook niet verwacht van mijzelf want ik was een doorzetter, zelfverzekerd en opgeven is geen optie.
    Net begonnen aan een opleiding en dat op 44 jarige leeftijd.
    Een kans die ik zag en greep het met beide armen aan.
    Een mooie kans om een ander papiertje te halen en ook een capaciteitentest gedaan, alles leek goed.
    Maar het slokte mij op, naast mijn gezinsleven, en ik merkte het wel maar ik wilde goede cijfers halen en doorzetten.
    Mijn man zei het al tegen mij, maar ik dacht gewoon doordoen en dan komt het goed.
    De goede cijfers haalde ik, maar toen kwam de man met de hamer na een half jaar.
    Wat nu….nee ik moet doordoen ondanks mij lichamelijke klachten en moeheid in het hoofd.
    Hoofdpijn, je hele lichaam zeer, en hartkloppingen net alsof je gaat hyperventileren.
    Na een bloedonderzoek tussendoor, waren mijn bezinkingswaardes wel te hoog en een te hoge bloeddruk.
    Ik kon niet meer…echt helemaal op.
    Maar wat doet het zeer om iets op te geven wat je zo graag wilde.
    Nu is het net twee weken geleden, en ik zit er nog in.
    Elke dag zo moe, en pijn in het lichaam, en huilbuien…ook wanneer ik dit las.
    Het zal vast wel goed komen, daar ben ik van overtuigd.
    Maar wat een domper, maar wat kun je?
    Je moet wel, want je kunt niet meer verder.
    Het werk is nu voorbij, want het was leren en werken.
    Ik zit nu nog in de ziektewet en weet je wat het vervelendste is…dat gedram dat je terug moet komen omdat je contract nog niet is afgelopen.
    Ik wil wel, maar ik kan momenteel niet.
    Je voelt je bijna schuldig dat je niet heengaat, maar ik kan niet meer……
    Ik wil rust en herstellen, komt het je bekent voor?
    Aanstaande woensdag ga ik praten met iemand van de GGZ.
    Ik hoop dat ik gauw weer de oude word, maar ik kies nu een keer voor mijzelf.

    xxxmij.

    • Raymond op 9 april 2019 om 13:57

      Ik ken het helemaal. Slecht slapen, angst, depressie en dan wéér in de ziektewet, zoals ik nu zit. Het lijkt wel alsof de werkgever over mijn schouders heen kijkt en zegt: “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”, “Jij kunt wel weer aan ’t werk”. En de wereld zegt: “Jij moet werken”, “Jij moet werken”, “Jij moet werken”, “Jij moet werken”, “Jij moet werken”, “Jij moet werken”. Ik wil zo graag werken, maar kan het zo écht niet. Ik wil met rust gelaten worden. Dan komt er nog een afspraak met de bedrijfsarts, met de huisarts, met …….., met ……, met …… Dan bellen ze van ’t werk alweer. Proberen ze mij een goed gevoel aan te praten. Ze willen me natuurlijk zo snel mogelijk terug. Moet ik nu een schuldgevoel krijgen??? Gelukkig heb ik een aantal technieken aan kunnen leren om hiermee om te gaan. Kijk, daar ga ik: “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”, “Ik moet niks”. Kalm aan en rap ’n beetje. En een prachtig motto: Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. En de “moet” in dit motto gooi ik lekker naar die onnozele wereld.

Laat een reactie achter